توصیه هایی از حضرت آیت الله علامه حسن زاده آملی

همنشيني موثر است. مصاحبت اثر دارد. نفس انساني خوپذير است. انساني كه با انساني مدتي به سر برده است مي‏بيني چنان از يكديگر خو گرفته‏اند كه احوالات هر يك حكايت از ديگري مي‏كند بلكه مطلقاً همنشيني اثر دارد. مثلاً شاگرد بر اثر مصاحبت با استاد، از سيرت و خوي استاد حكايت مي‏كند و همچنين فرزند از پدر كه «الوَلدُ سِرُّ ابيه.»

به قول خواجه عبداللّه انصاري: دود از آتش چنان نشان ندهد و خاك از باد كه ظاهر از باطن و شاگرد از استاد.

غرض، اين‏كه مصاحبت مطلقاً مؤثر است حتّي در حيوانات، بلكه در جمادات  

به قول شيخ اجل سعدي:

گلي خوشبوي در حمام روزي

رسيد از دست محبوبي به دستم

بدو گفتم كه مشكي يا عبيري

كه از بوي دلاويز تو مستم

بگفتا من گِلي ناچيز بودم

وليكن مدتي با گُل نشستم

كمال همنشين در من اثر كرد

وگرنه من همان خاكم كه هستم

حالا اين معنا را بالا ببريد. در مصاحبت با ملكوت عالم، با حقيقت عالم، با خداي

عالم در نظر بگيريد. اگر چنين توفيقي پيدا كرديم كه توانستيم همواره و در همه حال عنداللّه حضور داشته باشيم، چه خواهيم شد؟! خوشا به حال كساني كه همواره مصاحبت با خدايشان دارند، جليس و انيس آنان خدايشان است.

آن‏هايي كه همنشيني با خداوند عالم دارند، كساني هستند كه اسماي جمالي و جلالي خداوندِ سبحان در ايشان رسوخ كرده است. جوادند، رحيمند، عطوفند، عالمند و همچنين داراي ديگر اسماء اللّه هستند.

.......................

دهان روح و تن

انسان دو دهان دارد: يكي گوش كه دهانِ روح او است و ديگر دهان كه دهان تن او است. اين دو دهان خيلي محترم‏اند. انسان بايد خيلي مواظب آن‏ها باشد. يعني بايد صادرات و واردات اين دهنها را خيلي مراقب باشد. آن‏هايي‏كه هرزه خوراك مي‏شوند، هرزه كار مي‏گردند.

كساني كه هرزه شنو مي‏شوند، هرزه گو مي‏گردند.

وقتي واردات انسان هرزه شد، صادرات او هم هرزه و پليد و كثيف مي‏شود. يعني قلم او هرزه و نوشته‏هايش زهرآگين خواهد داشت. حضرت وصيّ اميرالمؤمنين‏عليه السلام فرمود:

عمل نبات است و هيچ نبات از آب بي‏نياز نيست و آب‏ها گوناگون‏اند. هر آبي كه پاك است، آن نبات هم پاك و ميوه‏اش شيرين خواهد بود؛ و هر آبي كه پليد است، آن نبات هم پليد و ميوه او تلخ است.

خودِ عمل، حاكي است كه از چه آبي روييده شده است.

.....................

وقت اندك و كار بسيار

بدان كه بايد تخم و ريشه سعادت را در اين نشأه، در مزرعه دلت بكاري و غرس كني. اين‏جا را درياب، اين‏جا جاي تجارت و كسب و كار است؛ و وقت هم خيلي كم است. وقت خيلي كم است و ابد در پيش داريم. اين جمله را از اميرالمؤمنين‏عليه السلام عرض كنم، فرمود:

«رِدوُهم ورُودَ الهِيمِ العطاش»؛ يعني شتران تشنه را مي‏بينيد كه وقتي چشمشان به

نهر آب افتاد چگونه مي‏كوشند و مي‏شتابند و از يكديگر سبقت مي‏گيرند كه خودشان را به نهر آب برسانند، شما هم با قرآن و عترت پيغمبر و جوامع روايي كه گنج‏هاي رحمان‏اند اين چنين باشيد. بياييد به سوي اين منبع آب حيات كه قرآن و عترت است. وقت خيلي كم است و ما خيلي كار داريم. امروز و فردا نكنيد. امام صادق‏عليه السلام فرمود: »اگر پرده برداشته شود و شما آن سوي را ببينيد، خواهيد ديد اكثر مردم به علت تسويف، به كيفر اعمال بد اين‏جاي خودشان مبتلا شده‏اند.« تسويف يعني سَوْفَ سَوْفَ كردن، يعني امروز و فردا كردن، بهار و تابستان كردن، امسال و سال ديگر كردن.

وقت نيست، و بايد به جدّ بكوشيم تا خودمان را درست بسازيم.